Yeni bir araştırma, balıkların gebelik sürecinde anneler ve gelişen yavrular arasında besin çatışması olduğuna dair deliller sunuyor.
Gelişen Yavruların Beslenme İhtiyacı
Gelişmekte olan bir bebek, mümkün olduğunca çok temel besin almanın faydasını görürken, evrimsel teori, annelerin bu besinlerin bir kısmını kendileri için saklamaları gerektiğini öngörüyor. Kaliforniya Üniversitesi, Riverside’dan (UCR) araştırmacılar, Science Advances dergisinde yayınlanan yeni çalışmalarıyla, memelilerin dışındaki bir türde, plasentaya sahip balıklar ile gelişen yavruları arasında genetik bir çatışma tespit etti.
UCR evrimsel biyolog David Reznick, yıllar önce anneler ve onların doğmamış yavruları arasında rekabetçi çıkarların olabileceği fikrini duyduğunda bunun saçmalık olduğunu düşündüğünü belirtiyor. Ancak yeni bulgular, anneler ile gelişen yavrular arasında rekabetçi evrimsel çıkarlar olduğunu destekleyen bir teoriyi doğruluyor.
Genetik İmprinting ve Beslenme Üzerindeki Etkisi
Bilim insanları, bu çatışmanın genomik imprinting adı verilen bir süreci açıklamaya yardımcı olduğunu düşünüyor. Normalde, her iki ebeveyn de yavrularına çalışan gen kopyaları aktarır, ancak bazı genlerde yalnızca anneden veya babadan alınan kopya aktiftir. Genetik imprinting, gelişen bebeklerin ne kadar besin alacağını etkileyen genlerle ilgilidir.
Reznick, anneden gelen “daha fazlasını istiyorum” genleri ile büyümeyi sınırlayan “bunu alamazsın” genleri arasında bir ayrım yapıyor. Bu durumda, hangi ebeveynin kopyasının aktif olduğu, belirli gene bağlıdır.
Balıkların Plasenta Gelişimi Üzerine Araştırma
Reznick, guppy ve molly gibi balıkların bulunduğu bir aile üzerinde yıllarca çalıştı. Bu balıklar, diğer çoğu balığın aksine canlı doğum yaparken, bazıları gebelik süresince gelişen yavrularına besin sağlayan plasentaya da sahiptir. Araştırmacılar, bu balıkların plasentalarında genetik aktiviteyi inceleyerek, hangi ebeveynin gen kopyasının daha aktif olduğunu belirlemeye çalıştılar.
Sonuçlar, evrimsel teorinin öngördüğü anne ve baba çıkarları arasında rekabetçi bir ilişki olduğunu gösteren gen aktivite desenleri ortaya koydu.
İnsana Dair Yeni Gözlemler
Bu bulgular, insan gebeliği hakkında yeni bilgiler de sağlayabilir. İmprinting hataları, gelişimsel bozukluklarla ilişkilidir ve belirli genlerin neden aktif veya sessiz olduğunu anlamak, fetal büyümenin kontrolü hakkında daha fazla bilgi edinmemize yardımcı olabilir.
Reznick, bu sonuçların kendisi için önemli bir değişim olduğunu ifade ediyor. Daha önce saçmalık olarak gördüğü anneler ve gelişen bebekler arasındaki evrimsel mücadelenin, memelilerin ötesine uzandığı şimdi daha net bir şekilde ortaya çıkıyor.
