Güney Afrika’da hamile ve doğum sonrası kadınlar için HIV önleme stratejileri geliştirilmeye çalışılıyor.
Çalışmanın Amacı ve Yöntemi
BMJ Open dergisinde yayımlanan yeni bir çalışma, hamile ve doğum sonrası kadınlar arasında HIV edinimini önlemeye yönelik çiftler bazlı bir müdahale öneriyor. Çalışmanın yazarlarından Dr. Lynn Matthews, Güney Afrika’da hamilelik planlayan kadınlar arasında HIV edinim oranlarının oldukça yüksek olduğunu belirtiyor. “Bu kadınların %90’ından fazlası, partnerlerinin HIV durumunu dahi bilmiyordu,” diyor.
Matthews, Harvard Tıp Okulu’ndan Dr. Christina Psaros ile birlikte Durban’daki MatCH Araştırma Birimi’nden ekip arkadaşlarıyla, 2026 yılı Mart ile Eylül ayları arasında KwaZulu-Natal Eyaleti’nde rastgele kontrollü bir deneme gerçekleştirdi. Çalışmaya, üçüncü trimesterde hamile olan 60 HIV negatif kadın ve onların erkek partnerleri dahil edildi.
Müdahale Sürecinin Detayları
Deneyin bir parçası olarak, kadınlar partnerleriyle paylaşmaları için HIV kendine test kitleri aldı. Kadınlar, hamilelik ve doğum sonrası süreçte PrEP (önleyici ilaç) kullanımı kararlarını verirken partnerlerinin test sonuçlarını ve HIV testi önerisine verdikleri yanıtı dikkate almaya teşvik edildi. Araştırmanın ortak yazarlarından Madeline Pratt, “Kadınların, klinikte partnerlerini HIV testi yaptırmaya ikna etmeleri bazen zor olabiliyor,” diyor.
Müdahale kapsamında, katılımcılar hamilelik ve emzirme dönemlerinde güvenli bir şekilde kullanabilecekleri PrEP ürünlerine erişim sağladı. Matthews, “Hamile ve emziren kadınların genellikle geride bırakıldığını” vurguluyor. “Yeni bir şeyin herkese ulaşması zaman alabiliyor,” diye ekliyor.
Erkek Partnerlerin Rolü
Matthews, HIV önleme stratejilerinin, erkek partnerlerin HIV testi yaptırmaları ve tedaviye yönlendirilmesi açısından önemli olduğunu belirtiyor. Geçmişte HIV müdahaleleri, genellikle perinatal HIV geçişini önlemeye odaklanmıştı. Ancak, hamilelik ve doğum sonrası dönemlerde kadınların HIV edinimini önlemek için daha fazla ilgi gösterilmesi gerektiğine dikkat çekiyor.
Psaros, PrEP’in farklı formlarının mevcut olmasının, kadınların kendilerine uygun ürünleri seçmelerine yardımcı olacağını belirtiyor. Çalışma, kadınları HIV edinimi için özellikle hassas bir dönem olan doğum sonrası süreçte yakalamayı hedefliyor.
Gelecek Araştırmalar ve Beklentiler
Bu pilot çalışma, daha büyük denemelere ışık tutmayı amaçlıyor. Araştırmacılar, katılımcılarla üç aylık takip ziyaretlerini tamamlayarak nihai sonuçları derlemeye çalışıyor. Gelecek araştırmalar, hamileliğin tüm aşamalarındaki kadınları kapsayacak şekilde genişletilebilir ve erkek katılımcıların HIV önleme çalışmalarına daha etkin bir şekilde dahil edilmesi için içgörüler elde etmeyi hedefleyebilir.
Matthews, “Birçok çalışma, insanların hamilelik ve doğum sonrası dönemde günlük bir önleyici ilaç almanın zorluğunu yaşadığını gösteriyor,” diyor. Ayrıca, yeni PrEP ürünlerinin, hamile ve emziren kadınlar dahil HIV önleme önerisi olan bireyler için değerini vurguladığını ekliyor.
